जो साथीको जुत्ता लगाएर दौडिन्थिन् : ओलम्पियन कान्छी माया कोजु

'अर्को पटक स्वर्ण जितेर ल्याउँछु'

‘जिन्दगीमै पहिलो पटक स्कुलभन्दा बाहिरको प्रतिस्पर्धामा भाग लिन लागेकी थिएँ । जिल्ला स्तरीय दौड प्रतियोगीतामा ।


स्कुलको प्रतियोगीतामा त सधैं ‘विनर’ । हार्ने मेरो बानी थिएन ।

त्यसैले चिसै जुत्ता लगाएर दौडिएँ । यसरी दौडिएँ कि मानौं जीवनमा अन्तिम पटक कुद्दै छु ।  उनी बेतोडले दगुरीन् ।  मेहनत खेर गएन । 


त्यसैले सबै तयारी भइसकेको थियो ।


तर, दौडँदा लगाउने जुत्ता नै भएन । 


साथीको जुत्ता मागेर हतारहतार धोएँ र आगोमा सेकाएँ । राम्ररी सुकिसकेको थिएन तर अरु कुनै विकल्प पनि रहेन ।


त्यसैले चिसै जुत्ता लगाएर दौडिएँ । यसरी दौडिएँ कि मानौं जीवनमा अन्तिम पटक कुद्दै छु । 


उनी बेतोडले दगुरीन् । 


मेहनत खेर गएन । 


किनकी त्यो खेलमा उनी दोस्रो हुनु परेन । 

***
ओलम्पियन कान्छी माया कोजुले जीवनमा आफूले प्राप्त गरेका सफलताका किस्सा लोकपथसँग सुनाईरहँदा उनको मुहारमा एकाएक कान्ति छायो । 
बेग्लै भाव देखियो । 


आफैप्रति गर्व महसुस गरे जस्तो ।

भनेर सक्काईहालौँ जस्तो । सक्काएँ अब ढुक्क भयो जस्तो किसीमको । 


उनलाई देख्ने प्राय सबैले सजिलै अनुमान लगाउन सक्छन् कि उनी खेलाडी नै हुन् । त्यो पनि फिट र फुर्तिली । 


उनले आफ्नो फिटनेसको क्रेडिट ‘खेलजीवन’लाई दिइन् । हुन पनि हामीले देखेका प्राय सबै खेलाडीहरु तन्दुरुस्त र जवान नै छन् । नियमित शारीरिक कसरत र खाने कुरामा सचेत हुने भएकाले पनि हुन सक्छ ।

***
आफ्नो जीवनको दुई दशकभन्दा बढी समय दौडेरै बिताएकी कान्छी मायाले दौडमा पाँच पटक राष्ट्रिय रेकर्ड कायम गरिसकेकी छिन् जसलाई अहिलेसम्म कसैले तोड्न सकेको छैन । उनको गति देख्दा लाग्छ, उनी दौडनकै लागि जन्मिएकी हुन् ।

‘ट्रेनिङ गर्दा खाली खुट्टा पनि दौडिएँ ।  भातपानी नभनी दौडिएँ ।  घामपानी नसम्झी दौडिएँ ।’ टमक्क मिलेका दाँत देखाएर मुस्कुराउँदै उनी खुलिन् ।


तर यो स्थानसम्म आइपुग्न सानोतिनो प्रयास र झिनो ईच्छाशक्तिले मात्र सम्भव भएको होइन । 


‘ट्रेनिङ गर्दा खाली खुट्टा पनि दौडिएँ । 


भातपानी नभनी दौडिएँ । 


घामपानी नसम्झी दौडिएँ ।’ टमक्क मिलेका दाँत देखाएर मुस्कुराउँदै उनी खुलिन् ।


कोजुका साथीहरु भन्छन्, ‘तैंले कुदेको हिसाब गर्ने हो भने अमेरिका नै पुगिसकिस् होला !’ 


तपाईलाई चाहिँ कति दगुरे जस्तो लाग्छ ? प्रश्न तेर्सीयो । 


‘अमेरिका मात्र होइन पूरै पृथ्वी नै परिक्रमा गरिसकेँ जस्तो मलाई लाग्छ !’ हाँस्दै उनले जवाफ दिईन् ।


तर उनी आफैँले अहिलेसम्म कतिवटा राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय खेलमा भाग लिइन् कुनै लेखाजोखा छैन । 

खेललाई नै आफ्नो जीवन मान्ने कोजुले विवाहको बारेमा कुनै योजना बनाएकी छैनन् । आफ्नो करियरमा यति एकाग्र भइन् कि उनले विवाह गर्ने, घर बसाउने बारेमा सोच्ने समय नै पाइनन् ।


इतिहासमै पहिलो पटक नेपाललाई साग गेम्समा रजत पदक जिताउन सफल कोजु यतिमै सन्तुष्ट छैनन् ।


‘रजतले चित्त बुझाएर बस्दिन । स्वर्णको लागि फेरि अर्को पटक भाग लिन्छु ।’

***
कतिपय अवस्थामा नाम चलेका खेलाडीहरु पनि विदेशिएका हुन्छन् ।

किन यसो भएको होला भन्ने जिज्ञासा कान्छी मायालाई राख्दा उनी भन्छिन्,  सरकारकै कारण खेलाडीहरु विदेशिन बाध्य हुन्छन् ।

सम्पूर्ण जीवन खेलमा समर्पित गरेका खेलाडिको लागि खेल जीवन पछि के गर्ने भन्ने कुनै पनि योजना सरकारले अघि सारेको छैन ।

सम्पूर्ण युवावस्था खेल र राष्ट्रप्रति समर्पित गरेका खेलाडिको भविष्य के हुन्छ ?

कान्छी मायालाई लागेको छ, सरकारले खेलाडीलाई बेवास्ता गरेको छ ।  

Leave a comment